Αναστασία Παππά / Νέος Πτωχευτικός Κώδικας, Δεύτερη ευκαιρία ή Αντιδραστική πολιτική;

Από την 1η Ιουνίου τέθηκε σε ισχύ ο νέος Πτωχευτικός Κώδικας. Η εφαρμογή του είχε προγραμματισθεί να ξεκινήσει από την 1η Ιανουαρίου, όμως λόγω των περιοριστικών μέτρων για τη διαχείριση της πανδημίας, ανεστάλη.

Της Αναστασίας Παππά *

Οι ρυθμίσεις του νέου νόμου επιφέρουν δραματικές αλλαγές στη σχετική νομοθεσία. Οι αλλαγές αυτές θα έχουν πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην ήδη αποδιαρθρωμένη από τη δεκαετή κρίση και τον ένα χρόνο lockdown λόγω covid οικονομία.

Μέχρι πρότινος, οι μόνοι που μπορούσαν εκ του νόμου να κηρυχθούν σε πτώχευση ήταν όσοι είχαν εμπορική ιδιότητα. Αυτό συνδεόταν με την θεώρηση που υπάρχει ότι ως έμπορος αναλαμβάνει κανείς εκ των πραγμάτων, έναν βαθμό οικονομικού και επιχειρηματικού ρίσκου. Πλέον, σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις που εισάγονται, μπορούν να πτωχεύσουν όλοι, μισθωτοί, επιστήμονες, δημόσιοι υπάλληλοι κλπ. Αυτή είναι ίσως, η σημαντικότερη αλλαγή που εισάγει η νέα νομοθεσία. Σε μία χώρα με καθημαγμένη οικονομία, όλα τα νοικοκυριά μένουν απροστάτευτα μπροστά στο ενδεχόμενο της απώλειας του συνόλου της περιουσίας τους.

Η ύφεση της οικονομίας άγγιξε το 15,2% το 2ο τρίμηνο του 2020, ενώ οι εργαζόμενοι που αμείβονται με μισθό έως 200 ευρώ αυξήθηκαν από το 1% στο 12%. Το ιδιωτικό χρέος έχει εκτοξευθεί και το Ινστιτούτο για τις Μικρές Επιχειρήσεις της ΓΣΕΒΕΕ, προειδοποιεί ότι μία στις τρεις επιχειρήσεις απειλείται με λουκέτο. Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό, οικονομικό πλαίσιο, το κυβερνών κόμμα αντί να φέρει μέτρα ανακούφισης και εκτόνωσης της κρίσης επιλέγει να εισάγει ρυθμίσεις, οι οποίες καταλήγουν στην απαλλοτρίωση της περιουσίας των Ελλήνων πολιτών.

Ο νέος νόμος, προβλέπει τη ρευστοποίηση του συνόλου της περιουσίας, δέσμευση μέρους του εισοδήματος του προσώπου που πτωχεύει και πλήρη άρση της προστασίας της πρώτης κατοικίας. Εισάγονται δε συγκεκριμένα τεκμήρια βάσει των οποίων ένας οφειλέτης κηρύσσεται σε πτώχευση. Εφόσον λοιπόν, ο οφειλέτης δεν καταβάλλει ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του προς το Δημόσιο, τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης ή πιστωτικά ή χρηματοδοτικά ιδρύματα, σε ύψος τουλάχιστον 40% των συνολικών του ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών του προς τον αντίστοιχο φορέα για περίοδο τουλάχιστον έξι μηνών ή εάν η μη εξυπηρετούμενη υποχρέωσή του υπερβαίνει το ποσό των τριάντα χιλιάδων ευρώ μπορεί να κηρυχθεί σε πτώχευση. Η δε υπαγωγή σε πτώχευση μπορεί να συνίσταται και στην αδυναμία εκπλήρωσης ακόμα και μίας σημαντικής ληξιπρόθεσμης χρηματικής οφειλής.

Οι διαδικασίες που προβλέπονται είναι fast track με ελάχιστα έως καθόλου μέσα άμυνας από πλευράς των οφειλετών. Σταματάει εντελώς η προστασία της πρώτης κατοικίας, εκτός εάν ο οφειλέτης ανήκει στην κατηγορία των ευάλωτων νοικοκυριών. Η ένταξη όμως, σε αυτές τις ρυθμίσεις απαιτεί να πληρούνται συγκεκριμένα, εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια (7.000 ευρώ για τον άγαμο και 120.000 ευρώ αντικειμενική αξία κατοικίας, 10.500 ευρώ για τον έγγαμο και 135.000 ευρώ αντικειμενική αξία, 14.000 ευρώ για τριμελή οικογένεια και 150.000 ευρώ αντικειμενική αξία, και 17.500 ευρώ και 165.000 ευρώ αντικειμενική αξία για τετραμελή οικογένεια).

Ακόμα και τότε όμως, η «προστασία» η οποία παρέχεται είναι η δυνατότητα να μεταβιβαστεί η πρώτη κατοικία στον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης και να παραμείνουν στο ακίνητό τους, ως μισθωτές πλέον, καταβάλλοντας ενοίκιο. Μετά την πάροδο 12 ετών, θα αποκτούν τη δυνατότητα να αγοράσουν εκ νέου το σπίτι τους καταβάλλοντας πλήρως την εμπορική του αξία. Τα καταβληθέντα ενοίκια των δώδεκα ετών δεν συνυπολογίζονται στην αξία του σπιτιού. Δεν θα λαμβάνονται επίσης, υπόψη ούτε τα ποσά δόσεων που ενδεχομένως είχαν καταβληθεί από την ημερομηνία λήψης του δανείου. Αν οι δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στη ρύθμιση αυτή, καθυστερήσουν να καταβάλλουν έως και τρία μηνιαία μισθώματα θα απειλούνται με έξωση.

Οι νέες αυτές ρυθμίσεις «διαφημίστηκαν» ως δεύτερη ευκαιρία για τους οφειλέτες, οι προβλέψεις ωστόσο, ιδίως μέσα σε αυτό το τόσο δυσχερές οικονομικό περιβάλλον, είναι δυσοίωνες. Το σίγουρο όμως, είναι ότι ο νέος Πτωχευτικός Κώδικας είναι νόμος του Κράτους, ο οποίος είναι ήδη σε εφαρμογή. Οι συνέπειές του δε θα αργήσουν να φανούν.

*Η Αναστασία Παππά ειναι δικηγόρος