Γιατί βυθίστηκε στο χάος η Νότια Αφρική;

Πάνω από 210 νεκροί, 2.500 συλληφθέντες, 25.000 ομοσπονδιακοί στρατιώτες στους δρόμους, βανδαλισμοί, λεηλασίες, πλιάτσικο: Σκηνές χάους που εκτυλίχθηκαν τις προηγούμενες ημέρες, στη χειρότερη αναταραχή που έχει συμβεί στη Νότια Αφρική, από το τέλος του Απαρτχάιντ το 1994. Σκηνές, με βαθύτατα οικονομικά αλλά και πολιτικά αίτια, σε μια από τις πιο άνισες χώρες του Κόσμου.

Το χρονικό του χάους

Όλα ξεκίνησαν στις 29 Ιουνίου, όταν, ο πρώην πρόεδρος της χώρας Τζέικομπ Ζούμα, καταδικάστηκε από το ανώτατο δικαστήριο της χώρας σε 15 μήνες φυλάκιση, επειδή αγνόησε δικαστική εντολή να εμφανιστεί ενώπιον ανακριτικής επιτροπής, η οποία διερευνά καταγγελίες εις βάρος του για διαφθορά στη διάρκεια της θητείας του στην προεδρία της χώρας (2009-2018). Ο 79χρονος Ζούμα, παραδόθηκε στις Αρχές, στις 7 Ιουλίου. Την αμέσως επόμενη μέρα, ξέσπασαν εξεγέρσεις, κυρίως, στις περιοχές Κουαζούλου-Νατάλ (πατρίδα των Ζουλού, φυλή του Ζούμα) και Χαουτένγκ, όπου βρίσκεται το Γιοχάνεσμπουργκ.

Ένοπλες ομάδες, λεηλάτησαν επιχειρήσεις, σούπερ μάρκετ, αποθήκες, εμπορικά κέντρα, καταστρέφοντας παράλληλα σημαντικές δημόσιες υποδομές, αντιδρώντας με αυτόν τον τρόπο στη φυλάκιση του πρώην προέδρου. Παράλληλα, έκαναν πλιάτσικο σε εκατοντάδες επιχειρήσεις.

Οι αστυνομικές δυνάμεις, «αν και πανταχού παρούσες κατά τη διάρκεια των lockdowns που επιβλήθηκαν στη χώρα, τώρα δεν φάνηκαν πουθενά, καθώς, δεν ήθελαν, ή δεν μπορούσαν, να σταματήσουν τα όσα συνέβαιναν», γράφει ο Benjamin Fogel στο Jacobin. Και κάπως έτσι, αρκετοί πολίτες που αντιδρούσαν στις πρακτικές των εξεγερμένων, συγκρότησαν τις δικές τους ένοπλες ομάδες, με τη βοήθεια του οργανωμένου εγκλήματος σε αρκετές περιπτώσεις.

Ως αποτέλεσμα, οι πολίτες αλληλοσκοτώνονταν, με τους ανταποκριτές της Washington Post στη Νότια Αφρική, Hlengiwe Motaung, Max Bearak and Gulshan Khan να αναφέρουν ότι, τα περισσότερα θύματα από τα βίαια επεισόδια, ήταν «φτωχοί και άστεγοι».

Έπρεπε να περάσει σχεδόν μια εβδομάδα, με την κυβέρνηση περισσότερο σε ρόλο «παρατηρητή» ειδικά τις πρώτες μέρες, ώστε να εξομαλυνθεί η κατάσταση μετά το διάγγελμα του προέδρου, Σιρίλ Ραμαφόσα, ο οποίος, πέρα από την εντολή να αναπτυχθούν μαζικότατες στρατιωτικές δυνάμεις, χαρακτήρισε τις εξεγέρσεις ως «προσχεδιασμένες», με στόχο «την αποσταθεροποίηση της οικονομίας της χώρας», κάνοντας λόγο για «σαμποτάζ». Αν και δεν αποσαφήνισε το ποιος βρίσκεται πίσω από αυτήν την προσπάθεια, αρκετοί αναλυτές, «δείχνουν» τον Ζούμα.

Συγκεκριμένα, ο Ferial Haffajee, της νοτιοαφρικάνικης εφημερίδας “Daily Maverick”, επικαλούμενος έγκυρες πηγές του κυβερνώντος κόμματος αλλά και των μυστικών υπηρεσιών της χώρας, ανέφερε πως οι εξεγέρσεις αποτέλεσαν μια «σχεδιασμένη στρατηγική του χάους από τον Ζούμα και τις μυστικές υπηρεσίες της χώρας, με στόχο να υπονομευθεί η –ήδη ευάλωτη- οικονομία της Ν. Αφρικής». Ο Haffajee, επισημαίνει την στενή σύνδεση του πρώην προέδρου με τις μυστικές υπηρεσίες, ακόμα και μετά την παραίτηση του, το 2018.  «Οι εξεγέρσεις, είναι πρωτίστως πολιτικές, και προέρχονται από την πτέρυγα RET του κυβερνώντος κόμματος (την πτέρυγα που στηρίζει τον Ζούμα). Η πτέρυγα αυτή, είναι πρόθυμη να κάνει τη χώρα να φλέγεται, αρκεί να πετύχει τις επιδιώξεις της», αναφέρει ο Fogel στο Jacobin.

Ο Ζούμα και οι τεράστιες ανισότητες

Στο σημείο αυτό τίθεται ένα εύλογο ερώτημα: Γιατί απολαμβάνει ακόμη τόση δύναμη στις μυστικές υπηρεσίες αλλά και στην πολιτική ζωή της χώρας, ένας πρώην πρόεδρος, ο οποίος μάλιστα παραιτήθηκε υπό μεγάλη πίεση και έχει κατηγορηθεί δεκάδες φορές για αδικήματα όπως φοροδιαφυγή, διαφθορά, μίζες, ακόμη και για σεξουαλική κακοποίηση, ενώ, επί των ημερών του η αστυνομία εκτέλεσε 34 απεργούντες ανθρακωρύχους «μέρα μεσημέρι»;

Ο Ζούμα λοιπόν, ο οποίος είχε φυλακιστεί κάτω από το καθεστώς του Απαρτχάιντ, το οποίο και πολέμησε με πάθος, αποτελεί ακόμη «σύμβολο», κατά του νεοφιλελευθερισμού και του «καπιταλισμού των λευκών», ακολουθώντας πολλές φορές πολωτικό λόγο και παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως «άνθρωπο του λαού», σε αντίθεση με τον «άνθρωπο τον ελίτ», πρώην πρόεδρο Thabo Mbeki (1999-2008). Κατάφερε με τη ρητορική του, να κινητοποιήσει την εθνοτική ομάδα των Ζουλού (περίπου το 1/5 επί του πληθυσμού της χώρας), η οποία και τον στήριξε, όπως γράφει στο TheConversation, η Susan Booysen, καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο του Witwatersrand.

Ο «άνθρωπος του λαού» βέβαια, δεν κατάφερε να βελτιώσει ιδιαίτερα την κατάσταση του λαού του: «Αν και υπήρξε μικρή πρόοδος στο ζήτημα της φτώχειας με πρωτοβουλίες της κυβέρνησης Ζούμα, η απογοήτευση παρέμενε, καθώς η τεράστια οικονομική ανισότητα της χώρας δεν διαφοροποιήθηκε», γράφει η εγκυκλοπαίδεια Britannica, και σαφώς, η στενή σχέση του πρώην προέδρου με την εύπορη οικογένεια των Gupta, δεν βοήθησε την κατάσταση.

Παρ’ όλα αυτά, δεν ήταν η φυλάκιση του Ζούμα, η κυριότερη αιτία των εξεγέρσεων της 8ης Ιουλίου. Αντίθετα, ήταν οι τεράστιες οικονομικές ανισότητες που ταλανίζουν τη χώρα. Είναι ενδεικτικό πως οι δύο περιοχές στις οποίες και εκτυλίχθηκαν κυρίως τα βίαια επεισόδια, αν και παράγουν το 50% του ΑΕΠ της χώρας, χαρακτηρίζονται από απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης και πολλούς άστεγους, αναφέρει το AlJazeera. Σε μια χώρα, που:

  • Η ανεργία φτάνει το 32% επί του συνολικού πληθυσμού, με το ποσοστό για τους νέους να ανέρχεται στο 74% (!)
  • Το 20%  του πληθυσμού κατέχει το 70% των περιουσιακών στοιχείων και των πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας
  • Το 10% του πληθυσμού, κατέχει πάνω από το 50% του εθνικού εισοδήματος με πάνω από τους μισούς πολίτες να ζουν στην φτώχεια
  • Το 20% του πληθυσμού, χαρακτηρίζεται από «επισιτιστική ανασφάλεια» και πείνα, με την κατάσταση να επιδεινώνεται μέσα στο χρονικό διάστημα της πανδημίας

Σε αυτή τη χώρα λοιπόν, η κυβέρνηση του Ραμαφόσα, βλέποντας το ΑΕΠ να μειώνεται κατά 7% το 2020, αποφάσισε να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση με όρους λιτότητας, ρίχνοντας κι’ άλλο λάδι στη φωτιά. Περικοπές σε Εκπαίδευση, Υγεία και σε επιδόματα, που ήταν ο μοναδικός τρόπος οικονομικής επιβίωσης σχεδόν 20 εκατομμυρίων πολιτών της χώρας: Αυτά ήταν τα μέτρα αντιμετώπισης της ύφεσης από την κυβέρνηση, η οποία φαίνεται να «ξέχασε» πως τέτοιες οικονομικές πολιτικές συνέβαλαν στην επιδείνωση των ανισοτήτων στη χώρα στο παρελθόν.

«Χρειαζόταν απλά μια σπίθα (για να ξεσπάσουν εξεγέρσεις). Και η φυλάκιση του Ζούμα, ήταν αυτή η σπίθα», αναφέρει στην Washington Post, ο Sello Hatang, υπεύθυνος του Nelson Mandela Foundation. Αυτός είναι και ο λόγος που, αρκετοί πολίτες, «οι οποίοι ένιωθαν οικονομικά αποκλεισμένοι», ενσωματώθηκαν στις εξεγέρσεις, δίχως το κύριο αίτημα τους να αφορά τον Ζούμα, όπως αναφέρουν τοπικά ΜΜΕ.

«Η οργή των ανθρώπων, μπορεί να ξεσπάσει με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Ένας από αυτούς λοιπόν, ήταν να κάνουν πλιάτσικο σε μαγαζιά. Για να ξέρουν ότι επιτέλους, δεν θα πάνε για ύπνο πεινασμένοι. Δείτε προσεκτικά ποιοι είναι οι συλληφθέντες. Άνθρωποι που δεν έχουν να φάνε και έχασαν τις δουλειές τους», επισημαίνει στο Al Jazeera, ο Thapelo Mohapi, από το κίνημα κατά της φτώχειας και υπέρ της δημόσιας στέγασης Abahlali baseMjondolo.

«Πρέπει πάντα να ρωτάμε, γιατί νεαροί άνθρωποι, προβαίνουν σε πλιάτσικο, σε βανδαλισμούς; Μήπως γιατί δεν δουλεύουν; Μήπως γιατί είναι οι συνθήκες έτσι;», δηλώνει ο πολιτικός αναλυτής, Ralph Mathekga,  στην Washington Post, με τον Mohapi, να προειδοποιεί πως θα υπάρξουν και άλλες τέτοιες εξεγέρσεις, αργά η γρήγορα, όσο οι κοινωνικοικονομικές συνθήκες παραμένουν ως έχουν.

(ΠΗΓΗ : https://tvxs.gr)

Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή/και έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε μια συσκευή, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες που αποστέλλονται από μια συσκευή για εξατομικευμένες διαφημίσεις και περιεχόμενο, μέτρηση διαφημίσεων και περιεχομένου, καθώς και απόψεις του κοινού για την ανάπτυξη και βελτίωση προϊόντων.

 

Με την άδειά σας, εμείς και οι συνεργάτες μας ενδέχεται να χρησιμοποιήσουμε ακριβή δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας και ταυτοποίησης μέσω σάρωσης συσκευών. Μπορείτε να κάνετε κλικ για να συναινέσετε στην επεξεργασία από εμάς και τους συνεργάτες μας όπως περιγράφεται παραπάνω. Εναλλακτικά, μπορείτε να αποκτήσετε πρόσβαση σε πιο λεπτομερείς πληροφορίες και να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας πριν συναινέσετε ή να αρνηθείτε να συναινέσετε. Λάβετε υπόψη ότι κάποια επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων ενδέχεται να μην απαιτεί τη συγκατάθεσή σας, αλλά έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε αυτήν την επεξεργασία. Οι προτιμήσεις σας θα ισχύουν μόνο για αυτόν τον ιστότοπο. Μπορείτε πάντα να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο ή επισκεπτόμενοι την πολιτική απορρήτου μας.

Send this to a friend