Η πρώτη πράξη πέρασε κι έτσι η χώρα μας βρέθηκε ανάμεσα στα κράτη-μέλη που βγήκαν χαμένα, όμως μόνο προσωρινά. Διότι λίγες ώρες πριν αλλάξει η χρονιά η Κομισιόν έστειλε εμπιστευτικά συμπληρωματική πράξη που εισάγει υπό όρους τα πυρηνικά και το φυσικό αέριο στο ΣΤΒΕ και βαφτίζει τις επενδύσεις σε αυτές τις τεχνολογίες πράσινες.

Η Γαλλία έδειξε τα δόντια της

Το πολιτικό μπρα-ντε-φερ εντός της ΕΕ μαίνεται εδώ και μερικούς μήνες. Η Γαλλία, με τεράστια εξάρτηση από την πυρηνική ενέργεια, πιέζει προκειμένου επενδύσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις να συμπεριληφθούν στο, υπό σύσταση μέχρι πρόσφατα, Σύστημα Ταξινόμησης Βιώσιμων Επενδύσεων (ΣΤΒΕ), να θεωρούνται δηλαδή «πράσινες». Μαζί της σε αυτή την εκστρατεία έχουν συνταχθεί μια σειρά από χώρες που έχουν συμφέροντα πάνω στο φυσικό αέριο, θεωρώντας ότι οι δύο αυτές τεχνολογίες-μορφές επενδύσεων μπορούν να περάσουν «πακέτο» στο ΣΤΒΕ. Με μια σειρά από έργα αλλά και κοιτάσματα φυσικού αερίου στο υπέδαφός της, η Ελλάδα είναι μέρος αυτού του μπλοκ, όπως έγινε ξεκάθαρο από τη δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη από τις Βρυξέλλες στις 22 Οκτωβρίου.

Από τότε οι διαβουλεύσεις προχώρησαν και έτσι φτάσαμε στις 9 Δεκεμβρίου, οπότε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πέρασε την πρώτη κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για το ΣΤΒΕ, το πρώτο και βασικό πακέτο με τα κριτήρια που θα ορίζουν ποιες επενδύσεις μπορούν να θεωρούνται πράσινες. Υπενθυμίζεται ότι το διακύβευμα δεν είναι αν θα επιτρέπονται επενδύσεις εκτός ΣΤΒΕ, αυτό είναι δεδομένο, αλλά εάν αυτές θα μπορούν να διαφημίζονται και ενδεχομένως να χρηματοδοτούνται, ως πράσινες.

Το πρώτο αυτό πακέτο συντάχθηκε από την Πλατφόρμα Βιώσιμων Επενδύσεων, μια σύμπραξη 57 Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ), την αυτοκινητοβιομηχανία, την ακτοπλοΐα και άλλους τομείς. Ως βασικό κριτήριο που βιωσιμότητας τίθεται το όριο των 100 γραμμαρίων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα για κάθε κιλοβατώρα ενέργειας που παράγεται. Πρόκειται για μία ρύθμιση που χαιρέτισαν οι περισσότερες περιβαλλοντικές οργανώσεις. Κατόπιν αυτής της εξέλιξης, το Σύστημα Ταξινόμησης Βιώσιμων Επενδύσεων έχει ήδη τεθεί σε ισχύ από 1η Ιανουαρίου.

Στο πρώτο αυτό πακέτο όμως δεν συμπεριλήφθηκαν πυρηνικά και φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα οι δύο αυτές τεχνολογίες να μη θεωρούνται, ακόμα (;), πράσινες. Για τον λόγο αυτό η Γαλλία με τους συμμάχους της προσπάθησαν να το μπλοκάρουν εντός του Συμβουλίου.

Σύμφωνα με άρθρο του WWF που δεν έχει διαψευστεί 13 κράτη εμφανίστηκαν αντίθετα και συγκεκριμένα οι Γαλλία, Φινλανδία, Σουηδία, Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σλοβακία, Μάλτα, Κύπρος, Κροατία και Ελλάδα. Η στάση αυτή της ελληνικής κυβέρνησης επιβεβαιώνεται και από πηγές με πολύ καλή γνώση του θέματος. Η Ελλάδα στάθηκε απέναντι στις ΑΠΕ για να υπερασπιστεί τα πυρηνικά και το φυσικό αέριο.

Ο Σεμπαστιάν Γκομπινό, οικομολόγος στο Ευρωπαϊκό Γραφείο του WWF είπε σχετικά με αυτή την, με τα τότε δεδομένα, ήττα της Γαλλίας και των συμμάχων της: «Η Γαλλία και οι φίλοι της προσπάθησαν να εκφοβίσουν την Κομισιόν για να συμπεριλάβει τα πυρηνικά και το φυσικό αέριο στην δεύτερη πράξη αλλά αυτός ο εκβιασμός κατέπεσε. Είναι σημαντικό ότι τα χέρια της Κομισιόν είναι τώρα ελεύθερα και μπορεί και πρέπει να εκδώσει ένα σύστημα ρύθμισης που θα βασίζεται σε επιστημονικά κριτήρια αφήνοντας εκτός ορυκτά καύσιμα, πυρηνικά και βιομηχανική γεωργία. Σε διαφορετική περίπτωση, η αξιοπιστία της Ταξινόμησης θα καταστραφεί, θα είναι χειρότερη από την υπάρχουσα πράσινη αγορά και θα διέλυε την αξίωση της ΕΕ να ηγηθεί των πράσινων επενδύσεων σε παγκόσμιο επίπεδο».

Αξίζει να σημειωθεί ότι εκτός από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, και ενώσεις στρατηγικών επενδυτών έχουν ζητήσει το ΣΤΒΕ να έχει επιστημονική και όχι πολιτική βάση.

Στο… ρεβεγιόν η Κομισιόν «πρασίνισε» πυρηνικά και φυσικό αέριο

Όμως η Κομισιόν δεν άκουσε τον Γκομπινό, ούτε τους στρατηγικούς επενδυτές. Το βράδυ της 31ης Δεκεμβρίου η Πλατφόρμα Βιώσιμων Επενδύσεων και οι εμπειρογνώμονες των κρατών-μελών έλαβαν στα inbox τους την πρόταση της Κομισιόν για τη δεύτερη, συμπληρωματική πράξη σύμφωνα με την οποία τα πυρηνικά και το φυσικό αέριο μπορούν υπό προϋποθέσεις να ενταχθούν στο ΣΤΒΕ. Η Κομισιόν προτείνει δηλαδή πυρηνικά και φυσικό αέριο να θεωρούνται πράσινες μορφές επενδύσεων.

«Λαμβάνοντας υπόψη επιστημονικές εισηγήσεις και τρέχουσες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως επίσης και διαφορετικές προκλήσεις ως προς την (κλιματική) μετάβαση στα Κράτη-Μέλη, η Κομισιόν θεωρεί ότι φυσικό αέριο και πυρηνικά έχουν ρόλο ως τρόποι διευκόλυνσης της μετάβασης προς ένα μέλλον που θα βασίζεται κατά κύριο λόγο στις ΑΠΕ», ανέφερε μεταξύ άλλων στο σχετικό δελτίο τύπου η Κομισιόν.

Για να μετριάσουν τις αντιδράσεις οι συντάκτες της δεύτερης αυτής πράξης έχουν εισάγει μια σειρά από προϋποθέσεις που όμως, όπως φαίνεται, δεν αρκούν για να πείσουν περιβαλλοντικές οργανώσεις και ορισμένα κράτη-μέλη. Προτείνουν άδειες για κατασκευή νέων πυρηνικών εγκαταστάσεων που θα θεωρούνται «πράσινες» να δίνονται μέχρι το 2045 και για έργα επέκτασης της ζωής υπαρχουσών μονάδων μέχρι το 2040. Παράλληλα να ζητούνται υλικές εγγυήσεις για τη σωστή διαχείριση των αποβλήτων. Όσον αφορά στο φυσικό αέριο, ενώ η Κομισιόν θέτει γενικά το ίδιο όριο εκπομπής CO2 με άλλες μορφές ενέργειας, δηλαδή 100 γραμμάρια ανά κιλοβατώρα, εξαιρεί όσες μονάδες αντικαταστήσουν τις υποδομές τους με νέου τύπου ανεβάζοντας το όριο στα 270 γραμμάρια!

Σε ανακοίνωσή του το Climate Action Network (CAN) Europe, οργάνωση-ομπρέλα πολλών περιβαλλοντικών ΜΚΟ με παρουσία στις Βρυξέλλες, τονίζει πως με την πρόταση αυτή η Κομισιόν «θυσιάζει την επιστημονική ακεραιότητα της Ταξινόμησης στο βωμό των λόμπι των ορυκτών καυσίμων και των πυρηνικών, χωρίς καν να δίνει στο ευρωπαϊκό κοινό την δυνατότητα να σχολιάσει το περιεχόμενο της Πράξης μέσω μιας κανονικής διαβούλευσης». Οι άνθρωποι του CAN συνεχίζουν λέγοντας ότι «ορυκτά καύσιμα και πυρηνικά δεν μπορούν με κανέναν τρόπο να θεωρηθούν ως “βιώσιμα”».

Η αντίδραση της «πράσινης» Γερμανίας και η Αυστρία που απειλεί με μήνυση την Κομισιόν   

Ανάμεσα στις χώρες που αντιτίθενται στην συμπερίληψη του φυσικού αερίου και των πυρηνικών στο ΣΤΒΕ είναι η Γερμανία και η Αυστρία. Το σχέδιο της Κομισιόν είναι «ένα λάθος», ήταν η αντίδραση της υπουργού Περιβάλλοντος της νέας γερμανικής κυβέρνησης, Στέφι Λέμκε. «Η τεχνολογία των πυρηνικών η οποία μπορεί να φέρει ολοκληρωτικές περιβαλλοντικές καταστροφές, σε περιπτώσεις σοβαρών ατυχημάτων και […] αφήνει πίσω της μεγάλες ποσότητες επικίνδυνων αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας, δεν μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη», δήλωσε.

Υπενθυμίζεται ότι με το τέλος του 2021 η Γερμανία έκλεισε τρία από τα συνολικά έξι πυρηνικά εργοστάσια που είχε ακόμα σε λειτουργία. Τα υπόλοιπα τρία θα κλείσουν στο τέλος του 2022.

Ακόμα πιο σκληρή διαφαίνεται η στάση της Αυστρίας, που απειλεί να στείλει την ίδια την Κομισιόν στο εδώλιο. Έχοντας χαρακτηρίσει το φυσικό αέριο και τα πυρηνικά ως μορφές ενέργειας «επικίνδυνες για το περιβάλλον που καταστρέφουν το μέλλον των παιδιών μας», η Αυστριακή υπουργός για το Κλίμα Λέονορ Γέγουεσλερ έγραψε στο twitter: «Εάν αυτά τα σχέδια εφαρμοστούν κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα προχωρήσουμε σε μήνυση».

Πώς μπορεί να μπλοκαριστεί η συμπερίληψη και η εναλλακτική της Ισπανίας

Η συνέχεια της ιστορίας μόνο εύκολη υπόθεση δεν διαφαίνεται για όσους αντιτίθενται στα σχέδια της Κομισιόν, της Γαλλίας και της… Ελλάδας. Η Πλατφόρμα Βιώσιμων Επενδύσεων και οι εμπειρογνώμονες των κρατών-μελών έχουν διορία να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους μέχρι τις 12 Ιανουαρίου και ύστερα η Κομισιόν θα συντάξει την τελική της πρόταση, που δεν αναμένεται να απέχει αισθητά από την υπάρχουσα.

Για να μην περάσει η συμπερίληψη των πυρηνικών και του φυσικού αερίου στο ΣΤΒΕ απαιτείται ισχυρή πλειοψηφία – δηλαδή 15 κράτη που να εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ – είτε στο Συμβούλιο, είτε στο Ευρωκοινοβούλιο. Με τον συσχετισμό στο Συμβούλιο να έχει ήδη καταγραφεί 14-13 και τα κράτη που είναι αναφανδόν κατά των πυρηνικών να είναι μόλις πέντε ή έξι, οι ελπίδες για μπλοκάρισμα εναποτίθενται στους ευρωβουλευτές με περιβαλλοντική ατζέντα.

Οι συσχετισμοί εντός του Ευρωκοινοβουλίου αναμένεται να γίνουν πιο καθαροί μόλις η Κομισιόν παρουσιάσει την τελική της πρόταση. Πηγή από τις Βρυξέλλες περιγράφει ως ένα σχετικά καλό σενάριο με σημαντικές πιθανότητες να υποστηριχθεί από μια ενισχυμένη πλειοψηφία, η Κομισιόν να ενστερνιστεί την πρόταση της Ισπανίας ή αλλιώς σύστημα-«φανάρι», πράσινο-κόκκινο και ανάμεσά τους κίτρινο.

«Το φυσικό αέριο και τα πυρηνικά δεν μπορούν να θεωρηθούν πράσινες ή βιώσιμες τεχνολογίες στην Ταξινόμηση, παρά τη δυνατότητα οι επενδύσεις σε αυτές να συνεχιστούν», είπε στην El Pais πηγή του υπουργείου Οικολογικής Μετάβασης της Ισπανίας, θέση που ανέπτυξε αργότερα η αρμόδια υπουργός, Τερέζα Ριμπέρα.

«Δεν έχει νόημα και στέλνει τα λάθος μηνύματα για την ενεργειακή μετάβαση σε όλη την Ευρώπη. Αντίθετα, η Ισπανία είναι υπέρ της τοποθέτησης των πυρηνικών και του φυσικού αερίου σε μια κίτρινη, ενδιάμεση κατηγορία εξαιτίας του ρόλου τους στην μετάβαση, αλλά χωρίς να θεωρούνται πράσινα», ανέφερε η υπουργική δήλωση.

ΠΗΓΗ : https://tvxs.gr